Mutlak nötrofil sayısı (ANC), kandaki nötrofillerin gerçek sayısını gösterir ve enfeksiyonla savaşma gücünüz hakkında lökosit (WBC) sayısından daha doğru bilgi verir. Hemogramınızdaki WBC ve nötrofil yüzdesini girerek hesaplayabilirsiniz. Kemoterapi alıyorsanız ve ateşiniz varsa sonucu beklemeden tedavi ekibinize ulaşın.
Mutlak Nötrofil Sayısı (ANC) Hesaplayıcı
Hemogramınızdaki lökosit (WBC) ve nötrofil yüzdesini girin. Veriler cihazınızda hesaplanır, hiçbir yere gönderilmez.
Mutlak nötrofil sayısı
– /µL
– x10³/µL
Raporunuzda NEU# (mutlak nötrofil) zaten yazıyorsa o değer esastır. Bazı sağlıklı kişilerde, özellikle Duffy-null özelliği olanlarda, 1.000-1.500/µL arası değerler normal olabilir.
Önemli: Bu araç hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz. Tek bir ölçüm yanıltıcı olabilir; enfeksiyon, ilaçlar ve laboratuvar farkları sonucu etkiler. Kemoterapi alıyorsanız ve ateşiniz varsa sonucu beklemeden tedavi ekibinizi arayın.
Sonucunuz beklenen aralığın dışında mı? Hemogram ve diğer tahlillerinizi WhatsApp’tan gönderebilirsiniz. Gerekirse online ikinci görüşle birlikte değerlendiririm.
Yazan ve gözden geçiren: Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu, İç Hastalıkları ve Hematoloji Uzmanı, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi
Formül
ANC (/µL) = WBC (/µL) × [nötrofil % + çomak %] / 100
- 1.500/µL ve üzeri: beklenen aralık (üst sınır laboratuvara göre yaklaşık 7.500/µL)
- 1.000-1.499/µL: hafif nötropeni
- 500-999/µL: orta nötropeni
- 500/µL altı: ağır nötropeni; ateşte acil değerlendirme gerekir
Mutlak nötrofil sayısı neden önemlidir?
Nötrofiller, bakteri ve mantar enfeksiyonlarına karşı ilk savunma hattıdır. WBC normal görünse bile nötrofil yüzdesi düşükse mutlak sayı düşük olabilir; bu yüzden enfeksiyon riskini değerlendirirken ANC'ye bakarız.
Nötropeni ne zaman tehlikelidir?
Risk en çok 500/µL altında artar. Bu düzeyde 38 °C ve üzeri ateş, "febril nötropeni" denen ve acil tedavi gerektiren bir durumdur. Hafif nötropeni ise çoğu zaman geçici bir viral enfeksiyona, bazı ilaçlara ya da kişinin doğal düzeyine bağlıdır.
Herkes için aynı sınır geçerli mi?
Hayır. Bazı sağlıklı kişilerde, özellikle Afrika ve Orta Doğu kökenli bireylerde sık görülen Duffy-null özelliğinde, nötrofil sayısı 1.000-1.500/µL arasında olabilir ve bu bir hastalık anlamına gelmez. Değerlendirme her zaman kişinin genel durumu ve önceki sonuçlarıyla birlikte yapılır.
Sık sorulan sorular
Mutlak nötrofil sayısı nasıl hesaplanır?
Lökosit sayısı (WBC) nötrofil yüzdesiyle çarpılıp 100'e bölünür. Periferik yaymada çomak (band) hücreler bildirildiyse onların yüzdesi de eklenir. Örneğin WBC 4.500/µL ve nötrofil yüzde 40 ise ANC 1.800/µL olur.
ANC kaç olursa tehlikelidir?
500/µL altı ağır nötropenidir ve enfeksiyon riski belirgin artar; bu düzeyde ateş acil durumdur. 500-999/µL orta, 1.000-1.499/µL hafif nötropeni olarak kabul edilir.
Hemogramda NEU# yazıyorsa yine hesaplamam gerekir mi?
Hayır. NEU# zaten mutlak nötrofil sayısıdır; raporunuzdaki değer esastır. Hesaplayıcı, yalnızca yüzde verilen raporlarda ya da yayma sonucuyla birlikte değerlendirme yaparken işe yarar.
Nötrofil düşüklüğü hangi doktora gidilir?
Tekrarlayan ya da 1.000/µL altındaki nötrofil düşüklüğü, özellikle hemoglobin veya trombosit de düşükse, hematoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Gibson C, Berliner N. How we evaluate and treat neutropenia in adults. Blood 2014;124(8):1251-8.
- National Cancer Institute. Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) v5.0, 2017: nötrofil sayısı azalması dereceleri.
- Freifeld AG, et al. Clinical practice guideline for the use of antimicrobial agents in neutropenic patients with cancer: IDSA update. Clin Infect Dis 2011;52(4):e56-93.
- Merz LE, et al. Absolute neutrophil count by Duffy status among healthy Black and African American adults. Blood Adv 2023;7(3):317-20.
Diğer hesaplayıcılarım: Düzeltilmiş kalsiyum · Vücut yüzey alanı · Mutlak nötrofil sayısı · Transferrin satürasyonu · Retikülosit indeksi

