Anemi Tanı Algoritması: Dahiliye Asistanları İçin Adım Adım Yaklaşım

Anemi algoritması, hemoglobini düşük bulunan bir hastada tanının hangi sırayla aydınlatılacağını gösteren karar akışıdır. Akış; anemiyi doğrulama, hikaye ve fizik muayene, retikülosit indeksi ve MCV’ye göre mikrositik, normositik ve makrositik ayrımı üzerinden ilerler. Bu etkileşimli araç, dahiliye asistanlarının poliklinikte anemiyi sistemli değerlendirmesi için Mersin Üniversitesi Hematoloji deneyimiyle hazırlandı. Eğitim amaçlıdır; tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Hasta olarak tahlil yorumu veya online ikinci görüş için: https://wa.me/905535338853

Algoritma nasıl kullanılır?

Sol sütundaki adımlardan birine tıkladığınızda o adımın ayrıntıları, tetkik listesi ve tabloları açılır. MCV’ye göre sınıflama kutularından olası tanıya geçebilir, Ek Tetkik Panelleri ve Acil Hematoloji Konsültasyonu bölümlerinden yönlendirme kriterlerine ulaşabilirsiniz. Telefonda ayrıntılar akışın altında açılır.

MCV’ye göre anemi sınıflaması

GrupMCVBaşlıca nedenler
Mikrositik< 80 fLDemir eksikliği anemisi, talasemi, kronik hastalık anemisi (mikrositik form), sideroblastik anemi
Normositik80-100 fLKronik hastalık anemisi, hemolitik anemi, aplastik anemi / KBH, karma eksiklik
Makrositik> 100 fLB12 / folat eksikliği, KC hastalığı / alkol, hipotiroidi, MDS / ilaç

Sık Sorulan Sorular

Anemi hangi hemoglobin değerinde tanımlanır?

WHO 2024 eşiklerine göre anemi, 15 yaş ve üstü erkekte Hb 13,0 g/dL altı, gebe olmayan kadında 12,0 g/dL altı, gebe kadında 11,0 g/dL altı değerdir. Hipervolemi (gebelik, kalp yetmezliği) hemodilüsyonla Hb’yi düşürebileceği için önceki değerlerle karşılaştırma yapılmalıdır.

Retikülosit indeksi anemi ayrımında nasıl kullanılır?

Retikülosit indeksi, retikülosit yüzdesinin hasta Hct / 0,45 oranıyla çarpılmasıyla hesaplanır. RI 2 altında ise hipoproliferatif anemi (demir, B12 veya folat eksikliği, kronik hastalık, aplastik anemi, KBH, hipotiroidi, MDS), 2 ve üstünde ise regeneratif anemi (hemoliz, akut kanama) düşünülür.

Demir eksikliği ile talasemi taşıyıcılığı nasıl ayırt edilir?

Talasemi taşıyıcılığında ferritin normal veya yüksek, RDW genellikle normaldir; demir eksikliğinde RDW yüksektir. Mentzer indeksi (MCV/RBC) 13 altında talasemi, 13 ve üstünde demir eksikliği lehinedir. Tanı hemoglobin HPLC veya elektroforezi ile konur. Talasemi taşıyıcılığında demir eksikliği yoksa demir verilmez.

Anemide ne zaman kemik iliği biyopsisi gerekir?

Periferik yaymada blast görülmesi, açıklanamayan pansitopeni, retikülosit %0,5 altında olan pansitopeni, B12 ve folat normalken makrositoz ile sitopeni ve gözyaşı hücresi ile çekirdekli eritrosit ve splenomegali birlikteliği hematoloji değerlendirmesi ve kemik iliği biyopsisi gerektirir. Kanıtlanmış demir veya B12 eksikliği, talasemi taşıyıcılığı, KBH ve hipotiroidi ilişkili anemide genellikle gerekmez.

Hangi anemi hastası aynı gün hematoloğa yönlendirilmeli?

Periferik yaymada blast, şistosit ile trombositopeni birlikteliği (TTP veya MAHA şüphesi), semptomatik ve Hb 7 g/dL altı anemi, açıklanamayan pansitopeni ve hızla kötüleşen Hb ile aktif hemoliz aynı gün hematoloji konsültasyonu gerektirir.

Kaynakça

  • World Health Organization. Guideline on haemoglobin cutoffs to define anaemia in individuals and populations. Geneva: WHO; 2024.
  • Snook J, et al. British Society of Gastroenterology guidelines for the management of iron deficiency anaemia in adults. Gut. 2021;70:2030-2051.
  • Devalia V, et al. Guidelines for the diagnosis and treatment of cobalamin and folate disorders. Br J Haematol. 2014;166:496-513.
  • Carson JL, et al. Red Blood Cell Transfusion: 2023 AABB International Guidelines. JAMA. 2023;330:1892-1902.
  • KDIGO Clinical Practice Guideline for Anemia in Chronic Kidney Disease. Kidney Int Suppl. 2012;2:279-335.
  • Stoffel NU, et al. Iron absorption from oral iron supplements given on consecutive versus alternate days and as single morning doses versus twice-daily split dosing in iron-depleted women: two open-label, randomised controlled trials. Lancet Haematol. 2017;4:e524-e533.
  • US Preventive Services Task Force. Screening for Lung Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2021;325:962-970.

Son gözden geçirme: 10 Kasım 2026 · Hazırlayan ve gözden geçiren: Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu

İlgili sayfalar

Bu algoritma hekimler ve hekim adayları için eğitim amaçlı bir karar destek aracıdır. Tanı ve tedavi kararının yerine geçmez; her hasta kendi klinik bağlamında değerlendirilmelidir. Hasta özelinde soru ve ikinci görüş için WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Online görüşme: hafta içi 16:00-17:00, Cumartesi 09:00-13:00.