Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma (DLBCL)

Diffüz büyük B-hücreli lenfoma (DLBCL), erişkinlerde en sık görülen agresif Hodgkin dışı lenfoma tipidir. En sık belirti hızla büyüyen, genellikle ağrısız bir lenf bezidir; ateş, gece terlemesi ve kilo kaybı da eşlik edebilir. Tanı lenf bezi biyopsisi ve evreleme tetkikleriyle konur. Tedavi planı evreye, patoloji özelliklerine ve eşlik eden hastalıklara göre kişiselleştirilir; birçok hasta güncel immüno-kemoterapi protokolleriyle kalıcı yanıt elde edebilir.

Diffüz büyük B-hücreli lenfoma (DLBCL), erişkinlerde en sık görülen agresif non-Hodgkin lenfoma alt tipidir. Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji’de (Çiftlikköy) DLBCL tanı ve tedavi planını değerlendirir; SSS nüks riski için CNS-IPI hesaplayıcısını da kullanır. Bilgi / randevu: WhatsApp +90 553 533 88 53

Bu tanı size yeni mi konuldu, ya da tedaviniz hakkında ikinci bir görüş mü istiyorsunuz?

Raporlarınızı, tahlillerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini WhatsApp’tan gönderebilirsiniz. Dosyanızı inceledikten sonra online görüşmede birlikte değerlendiririz. Mersin’deyseniz yüz yüze muayene için de WhatsApp’tan yazmanız yeterli; Mersin Üniversitesi’nde size uygun bir zaman belirleriz.

WhatsApp’tan yazın

Hazırlayan: Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Hematoloji, Çiftlikköy / Mersin

https://drmahmutbakirkoyuncu.com/hakkimda/

Bilgi / randevu: WhatsApp +90 553 533 88 53

Bilgi ve randevu / WhatsApp: +90 553 533 88 53 · https://drmahmutbakirkoyuncu.com/iletisim/

Son güncelleme: 2026-09-22

Yazan ve gözden geçiren: Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu, İç Hastalıkları ve Hematoloji Uzmanı, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi · Yayın: 13 Eylül 2026 · Son güncelleme: 16 Kasım 2026

DLBCL nedir?

DLBCL, agresif seyirli bir B-hücreli lenfoma alt tipidir. Hızlı büyüyen lenf nodu veya organ tutulumuyla ortaya çıkabilir; tanı ve tedavi planı bireyselleştirilir.

Belirti ve tanı

Ağrısız lenf nodu şişliği, ateş, gece terlemesi, kilo kaybı veya halsizlik görülebilir. Tanı doku biyopsisi ve patoloji ile konur; evreleme için görüntüleme ve laboratuvar testleri eklenir.

Risk ve SSS nüksü

Merkezi sinir sistemi nüks riskini değerlendirmek için CNS-IPI hesaplayıcı kullanılabilir. Bu araç karar destek amaçlıdır; klinik karar hekime aittir.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfomanın Nedenleri Nelerdir?

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma (DLBCL) B lenfositlerden kaynaklanan ve hızlı ilerleyen bir non-Hodgkin lenfoma türüdür. Bu hastalığın gelişiminde birden fazla faktör etkili olabilir ve her bir faktör hastalığın ortaya çıkmasında belirleyici rol oynayabilir:

  • Genetik Mutasyonlar ve Kromozomal Anomaliler
  • Bağışıklık Sistemi Zayıflığı
  • Otoimmün Hastalıklar
  • Kronik Enfeksiyonlar
  • Çevresel ve Mesleki Maruziyetler
  • Yaş ve Cinsiyet
  • Önceki Tıbbi Tedaviler

DLBCL özellikle genetik yatkınlık taşıyan bireylerde ve bağışıklık sisteminin baskılandığı durumlarda daha sık görülmektedir. HIV/AIDS hastalarında organ nakli sonrası bağışıklık baskılayıcı tedavi görenlerde ve bazı otoimmün hastalıkları olanlarda DLBCL gelişme riski artmaktadır. Ek olarak yaşın ilerlemesi ve cinsiyet gibi faktörler de bu riskin artmasında rol oynamaktadır. Erkeklerde görülme sıklığı daha yüksektir ancak bu farklılığın nedenleri tam olarak anlaşılmamıştır. Çeşitli çevresel faktörler de risk üzerinde etkili olabilir; özellikle tarım ilaçları kimyasallar ve radyasyon maruziyeti ile ilişkili bulunmuştur.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma Ne Kadar Yaygındır?

Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DLBCL) batı ülkelerinde en sık görülen Non-Hodgkin lenfoma alt türüdür ve dünya genelinde B hücreli tümörlerin büyük bir kısmını oluşturur. Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl 100.000 kişide yaklaşık 5.5 yeni DLBCL vakası görülmektedir. Avrupa’da bu oran daha düşüktür ve 100.000 kişi başına yaklaşık 3.8 olarak belirlenmiştir. Almanya’da yapılan araştırmalara göre ise prevalans oranı 100.000 hasta başına 34.8 olarak hesaplanmıştır.

DLBCL’nin yaygınlığı çeşitli faktörlere göre değişkenlik göstermektedir:

  • Cinsiyet farkı yok denecek kadar azdır ancak erkeklerde biraz daha yaygındır.
  • Tanı anında ortalama yaş yaklaşık olarak 70’tir.
  • Yaş dağılımında en sık 65-74 yaş grubunda teşhis edilmektedir.
  • ABD’de farklı etnik gruplarda insidans oranları değişiklik göstermektedir.
  • Hispanik bireyler için tanı yaşı ortalama 62 iken, beyaz Amerikalılarda bu yaş ortalama 69’dur.
  • Coğrafi olarak Epstein-Barr virüsü pozitif DLBCL, doğu Asya ve Meksika’da daha yaygındır.

Zaman içinde DLBCL insidansı belirli eğilimler göstermektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde 2012 ile 2021 yılları arasında yeni vakaların sayısı her yıl ortalama %0.8 oranında azalmıştır. Dünya genelinde farklı coğrafyalarda genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle DLBCL insidansı ve prevalansı arasında belirgin farklılıklar gözlemlenmektedir.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfomanın Oluşum Süreci Nasıldır?

Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DLBCL) olgun B lenfositlerinden kaynaklanan heterojen bir kanser türüdür ve oldukça karmaşık bir oluşum sürecine sahiptir. Bu süreç genetik mutasyonlar epigenetik değişiklikler ve bozulmuş sinyal yollarının bir arada çalışmasıyla ilerler. Özellikle BCL2, BCL6, MYC, EZH2 ve MYD88 gibi genlerdeki mutasyonlar DLBCL patogenezinde önemli rol oynar. Her genin mutasyona uğraması hastalığın seyrini ve tedaviye yanıtını farklı şekilde etkileyebilir. Bununla birlikte epigenetik modifikasyonlar ve sinyal yollarındaki bozukluklar da tümör hücrelerinin çoğalmasını ve hayatta kalmasını sağlar.

DLBCL’nin patogenezinde epigenetik modifikasyonlar da önemli bir rol oynar. DNA metilasyonu ve histon modifikasyonu desenlerindeki değişiklikler gen ekspresyonunu bozarak hastalığın ilerlemesine katkıda bulunur. Bu süreçte CREBBP ve EP300 gibi genlerdeki mutasyonlar dikkat çeker. Bu mutasyonlar histonların asetilasyonunu azaltarak B hücrelerinin farklılaşmasını olumsuz etkiler. Böylece bağışıklık sistemine yanıt veren genlerin aktivitesi de düşer.

DLBCL patogenezinde çeşitli sinyal yollarının bozulması tümör hücrelerinin hayatta kalma çoğalma ve büyüme süreçlerini destekler. NF-κB, PI3K/AKT/mTOR ve JAK/STAT yollarındaki anormal aktivasyon tümör hücrelerinin kontrolsüz şekilde çoğalmasına ve direnç kazanmasına yol açar. Bu yollar özellikle ABC alt grubunda daha belirgin şekilde etkindir.

Tümör mikroçevresi DLBCL’de önemli bir etkiye sahiptir. Stromal hücreler bağışıklık hücreleri ve ekstraselüler matris bileşenleri ile olan etkileşimler tümör hücrelerinin büyümesini teşvik edebilir ve tedaviye yanıtını etkileyebilir. Ek olarak Epstein-Barr Virüsü (EBV) gibi bazı virüslerle olan ilişkiler DLBCL oluşumunu destekleyebilir. EBV’nin bazı proteinleri B hücrelerinin aktivasyonunu ve çoğalmasını artırarak hastalık sürecine katkıda bulunur.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma Nasıl Tedavi Edilir?

Difüz Büyük B-Hücreli Lenfoma (DBBHL) agresif bir seyir gösteren non-Hodgkin lenfoma türlerinden biridir ve hızlı ilerleyişi nedeniyle etkili tedavi gerektirir. Tedavi yöntemleri arasında kemoterapi hedefe yönelik tedaviler, radyasyon tedavisi, kök hücre nakli ve CAR T-hücre tedavisi bulunmaktadır.

Tedavi yöntemleri:

Kemoterapi:

R-CHOP şeması: rituksimab, siklofosfamid, doksorubisin, vinkristin, prednizon

Hedefe Yönelik Tedaviler

Polatuzumab vedotin: CD79b’yi hedefler

Epcoritamab: CD3 ve CD20’yi hedefleyen bispektrumlu antikor

Odronextamab: CD20 ve CD3’ü hedefleyen bispektrumlu antikor

Radyasyon Tedavisi:

  • Lokalize DBBHL vakalarında, kemoterapi ile birlikte uygulanır

Kök Hücre Nakli:

  • Yüksek doz kemoterapi sonrası otolog kök hücre nakli

CAR T-Hücre Tedavisi:

  • Modifiye edilmiş T hücreleri ile dirençli DBBHL hücrelerinin hedeflenmesi

DBBHL’nin tedavisinde kullanılan R-CHOP birçok hastada remisyon sağlarken nüks veya dirençli vakalarda farklı tedavi yöntemlerine geçiş yapılmaktadır. Örneğin Polatuzumab vedotin gibi hedefe yönelik tedaviler belirli proteinleri hedefleyerek lenfoma hücrelerini yok etmeyi amaçlar ve kemoterapiye dirençli vakalarda etkin bir alternatif olarak kabul edilir. Epcoritamab ve Odronextamab ise yeni nesil tedavi seçenekleri olarak dikkat çeker özellikle moleküler açıdan hedefe yönelik tedavi imkânları sağlar.

Son dönemde CAR T-hücre tedavileri özellikle nüks eden ve tedaviye dirençli DBBHL vakaları için umut verici bir gelişme olarak kabul görmektedir. Ayrıca Pfizer tarafından 2024’te yapılan çalışmalarda Adcetris, lenalidomid ve rituksimab kombinasyonu, sağkalım oranlarını iyileştiren sonuçlar sunmuştur. Bu tedavi seçenekleri hastaların sağkalım süresini artırma ve yaşam kalitesini yükseltme açısından önem taşır.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfomanın Komplikasyonları Nelerdir?

Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DBBHL) hastalarında gelişen bazı komplikasyonlar hastalığın seyrini olumsuz etkileyebilir ve tedavi süreçlerini zorlaştırabilir. Bu komplikasyonlar hastaların yaşam kalitesini düşürebilir ve sağkalım oranlarını etkileyebilir. DBBHL’nin komplikasyonları arasında bağışıklık sisteminde meydana gelen bozukluklar enfeksiyon riski artışı ve bazı organlarda hasar bulunur. Özellikle bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle enfeksiyonlara karşı duyarlılık yükselir. Tedavi sürecindeki bazı yan etkiler de komplikasyonlara yol açabilir.

Bağışıklık Sisteminde Bozulmalar:

  • Artan enfeksiyon riski
  • Otoimmün hastalık gelişimi
  • İmmün yanıtın zayıflaması

Organ Fonksiyon Bozuklukları:

  • Böbrek yetmezliği
  • Karaciğer hasarı
  • Akciğer problemleri

Tedaviye Bağlı Yan Etkiler:

  • Kemoterapi kaynaklı saç dökülmesi, mide bulantısı, kusma
  • Radyoterapi nedeniyle ciltte hassasiyet ve yaralar
  • Bağışıklık baskılanmasına bağlı yan etkiler

Psikolojik Komplikasyonlar:

  • Anksiyete ve depresyon riski
  • Stres ve uyku problemleri
  • Sosyal izolasyon

Diğer Risk Faktörleri:

  • Anemi ve kanama eğiliminde artış
  • Kemik sağlığı sorunları (osteoporoz)
  • Kalp-damar problemleri

DBBHL’nin tedavi süreci zorlu ve uzun olabilir bu süreçte hasta güçlü bir destek sistemi ve multidisipliner bir tedavi yaklaşımı ile desteklenmelidir. Bu şekilde komplikasyonların yönetilmesi ve tedavi sonuçlarının iyileştirilmesi sağlanabilir.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma Tedavisi Ne Zaman Yapılabilir?

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma (DBBHL) tedavisi hastalığın hızla ilerleme potansiyeli taşıması nedeniyle tanı konulur konulmaz başlatılmalıdır. DBBHL’nin teşhisi kesinleştiğinde acil tedavi gereklidir aksi takdirde hastalık kısa sürede şiddetlenebilir. Tedavinin ilk aşaması olan R-CHOP rejimi birçok hastada başarı ile uygulanmaktadır. Bu tedavi 21 günde bir uygulanır ve genellikle altı döngü sürer.

Yaşlı hastalar için tedavi kararları ek hastalıklar ve genel sağlık durumu dikkate alınarak verilmelidir. Standart R-CHOP rejimi bu yaş grubunda doz ayarlamaları gerektirebilir. Ayrıca nüks veya dirençli DBBHL vakalarında, GDP, DHAP veya ICE gibi farklı kurtarma kemoterapisi seçenekleri mevcuttur. Bu tedavi protokolleri genellikle yüksek doz kemoterapi ile desteklenir ve uygun hastalarda otolog kök hücre transplantasyonu ile tamamlanır.

Transplantasyon için uygun olmayan veya birden fazla tedaviye yanıt vermeyen hastalarda hedefe yönelik tedaviler ve CAR T-hücre tedavileri umut vaat etmektedir. Polatuzumab vedotin, tafasitamab, lenalidomid gibi ilaçlar ve axicabtagene ciloleucel gibi CAR T-hücre tedavileri bu tür hastalarda olumlu sonuçlar göstermektedir.

Merkezi sinir sistemine yayılım gösteren DBBHL vakalarında ise tedavi protokolleri farklıdır; bu hastalarda yüksek doz metotreksat kullanımı öncelikli olarak tercih edilirken gerektiğinde radyoterapi seçenekleri de değerlendirilir.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma Tedavisi Ne Zaman Yapılamaz?

Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DLBCL) tedavisinde kullanılan R-CHOP şeması bazı özel durumlarda uygulanamayabilir. Bu tür durumlarda hastanın mevcut sağlık sorunları ve tedaviye yanıt durumu göz önünde bulundurularak alternatif tedavi yaklaşımlarına başvurmak gerekebilir. Aşağıda DLBCL tedavisinin uygulanmasını zorlaştıran başlıca faktörler sıralanmıştır:

  • Kalp sorunları
  • İleri yaş ve fiziksel zayıflık
  • Karaciğer yetmezliği
  • Böbrek yetmezliği
  • Sinir sistemi sorunları
  • Enfeksiyonlar ve bağışıklık baskısı
  • Alerjik reaksiyon riski

Bu faktörler göz önüne alınarak hastaya özgü tedavi planlaması yapılması hayati önem taşır. Özellikle kalp veya karaciğer gibi kritik organ fonksiyonlarında bozukluk olan hastalar için R-CHOP’un bazı bileşenlerinin yerini alacak ilaçlar tercih edilebilir. Ayrıca rituksimab gibi bağışıklık baskılayıcıların enfeksiyon riskini artırabileceği unutulmamalıdır. Standart tedavi mümkün olmadığında ise bispesifik antikorlar, antikor-ilaç konjugatları veya immünomodülatör ajanlar gibi kemoterapi dışı seçenekler değerlendirilebilir.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma İyileşme Süreci Nasıldır?

DLBCL tedavi sonrası iyileşme süreci uygulanan tedavi türüne göre farklılık gösterir. Kemoterapi ve immünoterapiden sonra iyileşme tedavi yan etkilerinin yönetilmesine ve hastalığın remisyonda olup olmadığının izlenmesine odaklanır. R-CHOP tedavi şemasının ardından hastalar yorgunluk bulantı ve enfeksiyon riskinde artış gibi yan etkilerle karşılaşabilir. Enerji seviyelerinin normale dönmesi haftalar sürebilir.

Hematopoietik kök hücre nakli (HSKT) sonrası iyileşme süreci ise bağışıklık sisteminin yeniden oluşumunu içerir ve daha uzun sürer. Bu süreçte hastalar enfeksiyon riskine karşı hassastır ve greft-versus-konukçu hastalığı gibi komplikasyonlarla karşılaşabilir. Bağışıklığın yeniden kazanılması aylar veya yıllar sürebilir.

Cerrahi müdahale yalnızca tanısal biyopsi veya komplikasyon yönetimi için yapıldığında iyileşme süreci uygulanan işlemin büyüklüğüne bağlıdır. Lenf nodu biyopsisi gibi küçük işlemler genellikle kısa sürede iyileşirken daha kapsamlı cerrahiler daha uzun sürede toparlanmayı gerektirir.

Tedavi sonrası düzenli kontrol ve izlem hastalığın nüks etme olasılığını azaltmada önemlidir. Fiziksel terapi ve psikolojik destek tedavi kaynaklı işlevsel ve zihinsel etkilerin üstesinden gelmeye yardımcı olur. Sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri de iyileşme sürecine olumlu katkıda bulunur.

Diffüz Büyük B-Hücreli Lenfoma Nasıl Önlenir?

Difüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DBHL) B lenfositlerinden kaynaklanır ve agresif ilerleyen bir non-Hodgkin lenfoma türüdür. Kesin bir koruyucu yöntem belirlenememiş olsa da bazı risk faktörlerinin yönetimi hastalığın gelişme riskini azaltmada etkili olabilir:

  • Epstein-Barr virüsü EBV
  • Hepatit C virüsü HCV
  • HIV/AIDS hastalığı
  • Organ nakli sonrası bağışıklık baskılayıcı tedaviler
  • Pestisit ve herbisit gibi kimyasallar
  • Düzensiz beslenme alışkanlıkları
  • Düşük fiziksel aktivite

Bu faktörlerin kontrol altında tutulması DBHL gibi lenfomaların gelişim riskini azaltmaya katkı sağlayabilir. Ayrıca dövme yaptırma alışkanlığının da DBHL riskini artırabileceğine dair bulgular vardır. İsveç’te yapılan bir çalışmaya göre dövme mürekkebine karşı vücudun bağışıklık tepkisi mürekkep partiküllerinin lenf düğümlerine taşınmasına yol açarak lenfoma gelişimini tetikleyebilir. Ancak bu durum daha fazla araştırma gerektirir ve kesin bir ilişki kurulmuş değildir.

İlgili sayfalar

Bu tanı size yeni mi konuldu, ya da tedaviniz hakkında ikinci bir görüş mü istiyorsunuz?

Raporlarınızı, tahlillerinizi ve kullandığınız ilaçların listesini WhatsApp’tan gönderebilirsiniz. Dosyanızı inceledikten sonra online görüşmede birlikte değerlendiririz. Mersin’deyseniz yüz yüze muayene için de WhatsApp’tan yazmanız yeterli; Mersin Üniversitesi’nde size uygun bir zaman belirleriz.

WhatsApp’tan yazın

Sıkça Sorulan Sorular

DLBCL nedir?

Diffüz büyük B-hücreli lenfoma (DLBCL), erişkinlerde en sık görülen agresif non-Hodgkin lenfoma alt tipidir. Hızlı büyüyen lenf nodu veya organ tutulumuyla ortaya çıkabilir.

DLBCL belirtileri nelerdir?

Ağrısız lenf nodu şişliği, ateş, gece terlemesi, kilo kaybı, halsizlik görülebilir. Belirtiler tutulum yerine göre değişir.

DLBCL nasıl teşhis edilir?

Tanı doku biyopsisi ve patoloji ile konur; evreleme için görüntüleme ve laboratuvar testleri eklenir. Tedavi planı hematoloji/onkoloji değerlendirmesiyle yapılır.

CNS-IPI nedir?

CNS-IPI, DLBCL’de merkezi sinir sistemi nüks riskini tahmin etmeye yardımcı bir skorlama aracıdır. Karar destek amaçlıdır; klinik karar hekime aittir.

Lenfoma ile DLBCL ilişkisi nedir?

DLBCL, lenfoma ailesinin bir alt tipidir. Genel lenfoma bilgisi için lenfoma sayfasına; DLBCL’ye özgü değerlendirme için bu hastalık sayfasına bakılabilir.

Mersin’de DLBCL için nasıl iletişim kurulur?

Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji’de (Çiftlikköy) değerlendirme yapar. WhatsApp: +90 553 533 88 53.

Kaynaklar

  1. Sehgal K, et al. Diffuse large B-cell lymphoma: current treatment and future directions. PubMed arama
  2. Tilly H, et al. Diffuse large B-cell lymphoma: ESMO Clinical Practice Guidelines. Ann Oncol. PubMed arama
  3. NCCN. B-Cell Lymphomas guidelines. nccn.org, B-Cell Lymphomas
  4. Alizadeh AA, et al. Distinct types of diffuse large B-cell lymphoma identified by gene expression profiling. Nature. PubMed 10966108

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; klinik karar hekime aittir.