B12 Eksikliği Hangi Doktora Gidilir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
B12 eksikliğinde ilk adım aile hekimi veya iç hastalıkları olabilir. Kansızlık, kan sayımında başka bozukluk ya da tedaviye yanıtsızlık varsa hematoloji uzmanına, belirgin uyuşma veya yürüme bozukluğu varsa nöroloji ile birlikte değerlendirmeye başvurulmalıdır. Doç. Dr. Mahmut Bakır Koyuncu, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde hematoloji alanında görev yapmaktadır.
Tahlil sonucunuzu WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz: wa.me/905535338853
B12 eksikliği nedir?
B12 vitamini (kobalamin), DNA yapımı, alyuvarların olgunlaşması ve sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gereklidir. Yeterli alınmadığında ya da emilemediğinde B12 eksikliği gelişir ve kansızlık (anemi) ile sinir belirtilerine yol açabilir.
B12 eksikliği belirtileri nelerdir?
- Halsizlik ve çabuk yorulma
- Solukluk
- El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
- Unutkanlık ve dikkat dağınıklığı
- Dil yanması ve ağız kenarında çatlaklar
B12 eksikliğinin nedenleri nelerdir?
- Yetersiz alım, örneğin vegan beslenme
- Pernisiyöz anemi (otoimmün mide iltihabı)
- Mide ameliyatı veya bağırsak hastalıkları
- Metformin ve mide koruyucu ilaçların uzun süreli kullanımı
B12 eksikliğinde hangi tahliller bakılır?
Hemogram (MCV dahil), B12 ve folat düzeyi bakılır. Gerekirse homosistein veya metilmalonik asit ile intrinsik faktör antikoru eklenir. Lökosit ve trombosit düşüklüğü eşlik ediyorsa WBC (lökosit) düşüklüğü sayfasına da bakabilirsiniz. Depo demiri için ferritin sayfası da yardımcı olur.
B12 eksikliği nasıl tedavi edilir?
Tedavi ağızdan ya da iğne ile B12 verilmesidir. Seçim nedene ve sinir belirtilerine göre doktorca yapılır. Tedavi sonrası kan sayımı ve B12 düzeyi kontrol edilir.
B12 eksikliğinde ne zaman acil servise gidilmelidir?
Hızla artan güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya ciddi kansızlık belirtileri (nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma) varsa beklemeden acil servise başvurulmalıdır.
Sık sorulan sorular
B12 eksikliği hangi bölüme bakar?
Aile hekimi ve dahiliye ilk değerlendirmeyi yapabilir. Kansızlık veya kan sayımı bozukluğu varsa hematoloji, sinir belirtileri varsa nöroloji uygundur.
B12 eksikliği kansızlık yapar mı?
Evet, alyuvarların büyük ve az yapıldığı megaloblastik anemiye yol açabilir.
B12 iğnesi mi hap mı?
İkisi de etkili olabilir. Emilim sorunu veya sinir belirtisi varsa genellikle iğne ile başlanır, karar doktorunuza aittir.
Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; muayene veya dosya değerlendirmesinin yerine geçmez.